Teatr w starozytnej Grecji


Narodziny teatru

W starożytnych atenach co roku odbywały się Wielkie Dionizje - uroczystości religijne ku czci boga wina, Dionizisa. w ich trakcie Chór mężczyzn i chłopców śpiewały pieśni poświęcone temu bóstwu. Późnirj do chórzystów dołączyły osoby, które prowadziły między sobą rozmowy, czyli dialogi. Byli to pierwsi aktorzy. Z czasem uroczystości religijne przekształciły sie w przedstawienie teatralne. W ten sposób około VI wieku p.n.e naeodził się teatr grecki. Widowiska teatralne opowiadały o przygodach bochaterów oraz wydarzeniach w których uczestnili bogowie i ludzie. W Atenach przedstawienia odbywały się początkowo na agorze. W późniejszych czasach wystepy przeniesiono do dużej, kamiennej budowli położonej na stokach wzgórza. Od tej pory publiczność zasiadła na widowni w kształcie półkola. Podobne obiekty przeznaczone do wystawienia przedstawień zaczęto wkrótce wznosić w całej Grecji. Obecnie takie budowle określa się jako amfiteatry.

Aktorzy w teatrze greckim

W starożytnej Grecji aktorami byli wylącznie mężczyźni. Podczas występów nosili oni maski oraz peruki. Na nogi zakładali koturny, czyli buty na podwyższeniu. Czasem przebierali sie także w kostiumy.


Maski teatralne,

które nosili aktorzy, przedstawiały nastrój i charakter granej przez nich postać. dzięki nim wiadomo było także, czy artyści wcielają się w rolę męską czy kobiecą.

Teatr Grecki

Starozytne teatry greckie wznoszono na zboczach wzgórz. Takie położenie zapewniało doskonałe warunki do oglądania przedstawień, a widzowie siedzący nawet w najdalszych rzędach bardzo dobrze słyszeli głos aktorów

tekst źródłowy

Jak wzmacniano dźwięk w starozytnych teatrach?

Sposób wzmaciania dźwięku podczas przedstawień teatralnych opisał Witruwisz - rzymski architekt żyjący w I wieku p.n.e


W teatrach naczynia z brązu [...] stawia się w niszach pod stopniami zagodnie z prawami matematyki wedle różnicy dźwięków i rozmieszcza w krąg [...] , ażeby głos aktora idący ze sceny, odbiwszy się od naczyń odpowiednio rozmieszczonych, wzmocnionych, dochodziły do uszu widzów wyraźniej i przyjemniej. [...] Należy uważać, żeby wybrane miejsca nie były głuche, lecz by głos mógł rozchodzić się wyraźnie i czysto.

Źródło: Witruwiusz, O architektórze ksiąg dziesięć, tłum. K. Kumaniecki, Warszawa 1956, s 85

Konkursy teatralne

Uroczystości ku czci Dionizosa trwały około tygodnia. Pierwszego dnia Ateńczycy brali udział w procesjach i składali ofiary. W pozostałe dni odbywały się zawody dramatopisarzy. Każdy z autorów biorą Tragedie poruszały ważne problemy, takie jak nieposłuszeństwo wobec bogów, konflikty między ludźmi czy nadużywanie władzy. Z koleji Komedie miały żartobliwy charakter. W zabawny sposób opowiadały o aktualnych wydarzeniach. Ośmieszały także wady i złe uczynki obywateli, aby ich skłonić do poprawy. Teatr pełnił więc funkcję wychowawczą. Przedsawienia pokazywały, jak właściwie postępować i dokonywać słusznych wyborów

Jak zmieniał się teatr

Przedstawienia teatralne są wystawiane do około 2500 lat. Teatr współczesny różni się jednak znacznie od starozytnego. W dawnej Grecji na scenie mogło występować tylko trzech aktorów. Dzieś nie ma takich ograniczeń, więc możliwe jest przedstawienie wielkich scen zborowych. Ponadto aktorami mogą być zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Dzięki nowoczesnej technice współczestni twórcy teatralni mogą wykorzystywać efekty świetlne i dźwiękowe. Z tradycji teatru greckiego wywodzi się wiele używanych współcześnie, na przykład: "tragedia", "komedia", "scena". Ponadto autorzy przedstawiń teatralnych, tak jak twórcy starozytni, zwracają uwagę widzów na najważniejsze problemy, z którymi borykają się ludzie. Niektóre dramatystaróżnych autorów wystawia się do dzisiaj. Świadczty to o tym, że poruszanie w nich zagadnienia są nadal aktualne.

Powrót do menu